Jan Voerman sr. (1857-1941)

Jan Voerman werd als boerenzoon in Kampen geboren, als tiende kind in een groot boerengezin. Zijn aanleg tot tekenen en schilderen openbaarde zich al toen hij nog heel jong was en al op zijn twaalfde kreeg hij teken- en schilderles. Na een opleiding aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam, waarvoor hij 1883 examen deed, woonde hij een tijdje in het voormalige atelier van Josef Israëls. Jan Voerman studeerde in de periode 1880-1881 ook aan de Antwerpse Academie. In deze Amsterdamse periode schilderde hij onder meer Jordaanse typen, joodse huistaferelen en stadsgezichten.

Jan Voerman en zijn vriend Jan Verkade gingen in deze tijd regelmatig naar Kampen en Hattem om te schilderen. Hier ontstonden zijn eerste werken waarop landschappen met vee in beeld werden gebracht. Zijn schilderij ‘Vee in de weide’ werd bekroond met de Willink van Collen prijs. Jan Voerman trouwde in 1889 met Anna Verkade en het echtpaar besloot in Hattem te gaan wonen. De landelijke omgeving inspireerde Jan Voerman en geleidelijk nam hij afstand van zijn eerdere impressionistische werk en gaat hij schilderen met helderdere kleuren en in eenvoudiger vormen.

Jan Voerman gaat vanaf het begin van de twintigste eeuw IJssellandschappen schilderen. Het leverde hem de titel ‘IJsselschilder’ op, een benaming die vandaag de dag nog steeds wordt gebruikt. Voerman schakelt vanaf dit moment ook over op olieverf. Zijn glorieuze periode van de IJssellandschappen is nu echt begonnen.

Voerman bleef tot aan zijn dood in Hattem wonen. Wel werden rond 1935 zijn ogen te zwak om nog te kunnen schilderen. Zijn vrouw Anna, die heel zijn leven een grote steun voor hem was, overleed in 1939. Voerman zelf overleed twee jaar later, in 1949. Hij heeft een omvangrijk en groot oeuvre nagelaten.

Jan Voerman junior (1890-1976)

Jan Voerman Junior werd op 23 januari 1890 in Hattem geboren. Als kind werd hij al gefascineerd door de wereld van planten en insecten. Het tekenen met waterverf en olieverf leerde hij al op jonge leeftijd van zijn vader.

Als vijftienjarige al kreeg Jan Voerman junior zijn eerste echte opdracht. Grootvader Verkade vroeg hem in 1905 of hij tekeningen kon maken voor de natuuralbums die de firma Verkade uit wilde brengen. De teksten werden verzorgd door Jac. P. Thijsse. Jan Junior moest voor dit project samenwerken met de bekende tekenaars Wenckenbach en Van Oort. Verkade had eerst Voerman senior gevraagd of die de illustraties kon maken, maar die zei: ‘Vraag dat maar aan Jan.’ Zo ontstond de band tussen Jan Voerman Junior en de ‘Verkade albums’. Tussen 1906 en 1939 werkte Jan junior mee aan vijfentwintig albums.

Jan Voerman junior trouwde in 1923 trouwde met Hetty Mansholt. In 1928 verhuist het gezin Voerman naar Laren en in 1932 lieten ze een huis in Blaricum bouwen. Daar maakte hij veel illustraties voor exportcatalogi voor bloembollen en veel kalenders, sommige in opdracht van de Bondsspaarbank, maar ook wel in eigen beheer. Hier ontstaan ook prachtige litho’s, waarvoor hij een opleiding tot lithograaf had gevolgd.

De Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan de periode van de Verkade-albums. Voerman junior kreeg daarna de gelegenheid zich te wijden aan het schilderen in olieverf, wat wel zijn grote liefde wordt genoemd. De periode van Jan juniors ‘vrije werk’ brak aan. Zijn liefde voor al wat leeft, was zichtbaar in zijn werk. Ook in de wijze waarop Voerman Junior de schoonheid van het verval weergeeft. Voerman verwees naar de schoonheid van heel de natuur, inclusief de schoonheid van het verval. Ook de wormstekige appel en de aangevreten rode kool schilderde hij liefdevol.

Jo Koster (1868-1944)

Jo Koster werd geboren in Kampen. Na het eindexamen middelbare school volgde ze de driejarige tekencursus aan de Rijks-Normaalschool in Amsterdam. Aansluitend volgde de schildersopleiding aan de Kunstacademie in Rotterdam. Jo Koster moet zeer ondernemend en geëmancipeerd geweest zijn om na Rotterdam ook nog eens één jaar in Parijs te gaan studeren in de ateliers van Colarossi. Vervolgens werkte zij drie jaar in Brussel bij Blanc Carin. Ze raakte in de ban van het neo-impressionisme en vervaardigde jarenlang kleurrijke schilderijen in streepjes- en stippeltechniek.

Bij haar terugkomst in Nederland vestigde zij zich in 1902 in Zwolle, waar zij een eigen teken- en schildersklas oprichtte. Ze schilderde in die tijd veel in Staphorst. Van 1910 tot begin 1924 woonde en werkte Jo Koster in Hattem. Haar werk kwam in die periode tot grote bloei. Maar in 1924 vertrok Jo Koster naar Italië en bezocht van daaruit ook Spanje en Portugal, waar zijn tijdens haar reizen menig schilderwerk het licht deed zien. Eind jaren twintig keerde ze terug in Nederland terug en ging wonen in Den Haag. Ze overleed in 1944 in Heelsum. Jo Koster kreeg bekendheid door haar prachtige portretten, maar wellicht nog meer door de haar zo kenmerkende weergave van mens en landschap en de verwevenheid tussen deze twee.

Bé Thoden van Velzen (1903-1984)

Bé Thoden van Velzen werd geboren in Zwolle. Ze volgde de opleiding binnenhuisarchitectuur en beeldhouwen aan de Quellinusschool in Amsterdam en voltooide deze aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten, eveneens in Amsterdam. Hier kreeg ze onder andere les van professor Jan Bronner, bekend van het Hildebrand monument. Dit monument, een beeldengroep, is te zien in de Haarlemmerhout te Haarlem.

Na het afstuderen bleek het moeilijk om aan opdrachten te komen. Toen zij in de bezettingstijd uit verzet weigerde samen met bepaalde kunstenaars te exposeren, werd het nog lastiger. Bé Thoden van Velzen kwam in 1941 in Hattem wonen. Hier ontving zij wel talrijke opdrachten. Het werk van Bé Thoden van Velzen is nu op verschillende plaatsen in Nederland te vinden; de bevrijdingsmonumenten in Heerde, Aalten en Zelhem; de bronzen plaquettes in Loenen en Apeldoorn; het prachtige houtsnijwerk in de panelen van de preekstoel in de First Church Christ Scientist te Amsterdam. Ook in Hattem, bij het Daendelspoortje, staat een werk van Bé Thoden van Velzen. In de beeldentuin bij kasteel Het Nijenhuis is het uiteenlopende oeuvre van Bé Thoden van Velzen te bewonderen. Zichtbaar is haar kennis van materialen en het menselijk lichaam, en de verschillende stijlen die zij beheerste. De getoonde studies geven een bijzonder kijkje in de werkwijze van deze kunstenaar.

All Rights Reserved